Kako da dobijete povraćaj PDV kada kupujete prvi stan?
Kada kupujete prvi stan na čiju cenu se plaća PDV, najčešće nov stan od investitora, možete tražiti povraćaj PDV za 40 m² i po 15 m² za svakog člana domaćinstva. Uslov je da od 1. jula 2006. niste imali stan u Srbiji i da je cela cena uplaćena na račun prodavca. Pravo se koristi samo jednom.
Kada se na stan plaća PDV?
PDV se plaća na prvi prenos novoizgrađenog stana, najčešće kada kupujete od investitora. Na kasnije prodaje istog stana PDV se po pravilu ne plaća (član 25 Zakona o porezu na dodatu vrednost). Na prvu prodaju stana PDV iznosi 10% (član 23).
Kada se na prodaju plaća PDV, ne plaća se porez na prenos apsolutnih prava (član 24a Zakona o porezima na imovinu). Ako kupujete polovan stan, umesto povraćaja PDV možete imati pravo na oslobođenje od poreza na prenos, ako ispunjavate iste uslove (član 31a), opisano na stranici porez na prenos apsolutnih prava.
Ko ima pravo na povraćaj?
Pravo na refundaciju, odnosno povraćaj PDV, ima kupac prvog stana koji je punoletni državljanin Srbije sa prebivalištem u Srbiji (član 56a), ako su ispunjena dva uslova:
- od 1. jula 2006. do overe ugovora kod javnog beležnika nije imao stan u svojini, susvojini ili zajedničkoj svojini u Srbiji;
- cena stana sa PDV je u potpunosti isplaćena prodavcu uplatom na njegov tekući račun. Kod prodaje stana pod hipotekom ili u izvršnom postupku uplata ide na račune propisane zakonom. Kod stana kupljenog pod neprofitnim uslovima od grada ili opštine dovoljno je da je na račun prodavca uplaćen najmanje iznos PDV.
Prvi uslov mora biti ispunjen na dan overe ugovora, a uslov o uplati na dan podnošenja zahteva (član 56a). Zakon ne propisuje rok u kome morate da podnesete zahtev za povraćaj; važno je samo da su uslovi ispunjeni na navedene dane (član 56a).
Za koliko kvadrata se vraća PDV?
| Ko kupuje i sa kim živi | Površina |
|---|---|
| Kupac sam | 40 m² |
| Kupac i supružnik | 55 m² |
| Kupac, supružnik i jedno dete | 70 m² |
| Kupac, supružnik i dvoje dece | 85 m² |
Za kupca se priznaje 40 m², a za svakog člana porodičnog domaćinstva po 15 m², ako ni on od 1. jula 2006. nije imao stan. Članovi domaćinstva su supružnik, deca i usvojenici, kao i roditelji i usvojitelji kupca i supružnika, koji sa kupcem žive u zajednici i imaju isto prebivalište. Ako je stan veći, povraćaj se dobija samo za priznatu površinu. Ako kupujete deo stana, površina se računa srazmerno tom delu (član 56a).
Primer: stan od 60 m² košta 12.000.000 dinara sa PDV od 10%. U cenu je uračunato oko 1.090.900 dinara PDV. Kupac sam ima pravo na povraćaj za 40 od 60 m², odnosno dve trećine, što je oko 727.300 dinara.
Kako da ostvarite povraćaj PDV za prvi stan, korak po korak?
- Proverite da li kupujete stan sa PDV. Povraćaj je moguć samo kada je u cenu uračunat PDV, najčešće kod prve prodaje novog stana od investitora.
- Proverite uslove. Morate biti punoletni državljanin Srbije sa prebivalištem u Srbiji, a od 1. jula 2006. do overe ugovora ne smete imati stan u svojini u Srbiji.
- Celu cenu platite na račun prodavca. Cena stana sa PDV mora biti u potpunosti uplaćena na tekući račun prodavca, a ne gotovinom.
- Pripremite dokaze za članove domaćinstva. Za supružnika, decu i roditelje sa istim prebivalištem pripremite dokaze da ni oni od 1. jula 2006. nisu imali stan.
- Podnesite zahtev Poreskoj upravi. Poreski organ proverava uslove i donosi rešenje o refundaciji PDV.
Ko nema pravo na povraćaj?
Pravo na povraćaj PDV nema (član 56a):
- kupac koji je već ostvario povraćaj PDV za prvi stan;
- član domaćinstva za koga je kupac već ostvario povraćaj, kada on kupuje stan;
- kupac koji je prvi stan kupio uz oslobođenje od poreza na prenos apsolutnih prava, kao i član njegovog domaćinstva za koga je to oslobođenje iskorišćeno.
Isto važi i obrnuto: ko je iskoristio povraćaj PDV, nema pravo na oslobođenje od poreza na prenos za sledeći stan (član 31b Zakona o porezima na imovinu). O zahtevu odlučuje nadležni poreski organ rešenjem, posle provere uslova (član 56a). Ako se ne slažete sa rešenjem, pogledajte stranicu žalba na poresko rešenje.
Primeri iz života
Mladi par u novogradnji
Marija i Stefan venčani su i imaju isto prebivalište. Nijedno od njih nikada nije imalo stan. Marija kupuje od investitora stan od 52 m² i celu cenu uplaćuje na račun investitora. Pošto im pripada 55 m², dobija povraćaj PDV za ceo stan.
Plaćeno delom u gotovini
Nenad je deo cene stana dao investitoru u gotovini. Uslov da je cela cena sa PDV uplaćena na račun prodavca nije ispunjen, pa nema pravo na povraćaj PDV.
Najčešća pitanja o povraćaju PDV za prvi stan
Ko ima pravo na povraćaj PDV za prvi stan?
Punoletni državljanin Srbije sa prebivalištem u Srbiji koji od 1. jula 2006. do overe ugovora nije imao stan u svojini, susvojini ili zajedničkoj svojini u Srbiji.
Za koliko kvadrata se vraća PDV?
Za 40 m² za kupca i po 15 m² za svakog člana porodičnog domaćinstva koji takođe od 1. jula 2006. nije imao stan. Ako je stan veći, PDV se vraća samo za tu površinu.
Mogu li da platim stan gotovinom?
Ne, ako želite povraćaj. Cena stana sa PDV mora biti u potpunosti isplaćena prodavcu uplatom na njegov tekući račun. Izuzetak je stan kupljen pod neprofitnim uslovima od grada ili opštine.
Mogu li da dobijem i povraćaj PDV i oslobođenje od poreza na prenos?
Ne. Ko je za prvi stan već iskoristio oslobođenje od poreza na prenos ili povraćaj PDV nema pravo na povraćaj PDV za drugi stan. Važi i obrnuto: ko je iskoristio povraćaj PDV nema pravo na oslobođenje od poreza na prenos.
Da li se PDV plaća na polovan stan?
Po pravilu ne. PDV se plaća na prvi prenos novoizgrađenog stana, a na kasnije prodaje se plaća porez na prenos apsolutnih prava.
Kada moraju biti ispunjeni uslovi?
Na dan overe ugovora o kupoprodaji, osim uslova da je cela cena uplaćena na račun prodavca, koji mora biti ispunjen na dan podnošenja zahteva.
Šta još treba da proverite?
Izvori: Zakon o porezu na dodatu vrednost | Zakon o porezima na imovinu | Poslednja provera:
Koji propisi su izvori za ovu stranicu?
- Zakon o porezu na dodatu vrednost
Članovi 23, 25 i 56a.
- Zakon o porezima na imovinu
Članovi 24a, 31a i 31b.